Lihat sumber bagi Oberon (bulan)

{{Kegunaanlain|Oberon (nyahkekaburan)}}
{{Kotak bulan Oberon}}
'''Oberon''' ([[Tulisan Jawi]]: اوبرون) atau juga disebut sebagai '''Uranus IV''' ialah [[bulan Uranus|bulan]] utama terjauh bagi planet [[Uranus]]. Ia merupakan bulan kedua terbesar Uranus dan yang kesepuluh terbesar dalam [[Sistem Suria]]. Oberon ditemui oleh [[William Herschel]] pada tahun 1787 dan namanya berasal daripada nama [[Oberon|raja pari-pari mitos]] dalam ''[[Mimpi Suatu Malam Pertengahan Musim Panas]]'' karya [[William Shakespeare]]. Sebahagian orbit Oberon berada di luar [[magnetosfera]] Uranus.

Oberon mungkin terbentuk daripada [[cakera akresi]] yang mengelilingi Uranus setelah pembentukan planet. Bulan ini terdiri daripada ais dan [[batu|batu-batuan]], dan ia mungkin dibezakan melalui [[teras planet|teras]] yang berbatu dan [[Mantel (geologi)|mantel]] yang berais. Lapisan air mungkin wujud di antara mantel dan teras. Permukaan Oberon yang berwarna gelap dan sedikit merah, kelihatannya terbentuk melalui hentaman asteroid dan komet. Ia dilitupi dengan pelbagai jenis [[kawah hentaman]] dengan diameter mencecah sehingga 210 km. Di Oberon juga terdapat rangkaian ''chasma'' ([[graben]] atau [[tubir sesar]]) yang terbentuk ketika sambungan kerak sebagai akibat perluasan bahagian dalam semasa evolusi awal.

== Penemuan dan penamaan ==
Oberon ditemui oleh [[William Herschel]] pada 11 Januari 1787 iaitu pada hari yang sama di mana beliau menemui bulan terbesar Uranus, [[Titania (bulan)|Titania]].<ref name="Herschel 1787" /><ref name="Herschel 1788" /> Beliau kemudiannya melaporkan penemuan empat buah lagi bulan,<ref name="Herschel 1798" /> walaupun ia sebenarnya tidak wujud.<ref name="Struve 1848" /> Untuk hampir lima puluh tahun setelah penemuan tersebut, Titania dan Oberon tidak dicerap oleh alatan lain melainkan kepunyaan Herschel<ref name="Herschel 1834" /> meskipun bulan tersebut boleh dilihat dari [[Bumi]] dengan teleskop amatur pada hari ini.<ref name="Newton Teece 1995" />

Kesemua bulan Uranus dinamakan sempena watak yang dibuat oleh [[William Shakespeare]] atau [[Alexander Pope]]. Nama Oberon berasal daripada [[Oberon]], raja pari-pari di dalam kisah ''[[Mimpi Suatu Malam Pertengahan Musim Panas]]''.<ref name="Kuiper 1949" /> Nama semua empat bulan Uranus dicadangkan oleh anak lelaki William Herschel, [[John Herschel|John]] pada tahun 1852 atas permintaan [[William Lassell]],<ref name="Lassell 1852" /> yang telah menemui dua bulan lain, [[Ariel (bulan)|Ariel]] dan [[Umbriel (bulan)|Umbriel]], pada tahun sebelumnya.<ref name="Lassell 1851" /> Kata adjektif Oberon dalam [[bahasa Inggeris]] adalah ''Oberonian''.<ref name="Shakespeare" />

Oberon pada awalnya disebut sebagai "satelit kedua Uranus" dan pada tahun 1848, ia diberikan gelaran sebagai '''{{nowrap|Uranus II}}''' oleh William Lassell,<ref name="Lassell 1848" /> walaupun kadangkala beliau juga menggunakan penomboran William Herschel (dalam penomboran tersebut, Titania dan Oberon diberi angka II dan IV).<ref name="Lassell 1850" /> Pada tahun 1851, Lassell menomborkan empat bulan yang diketahui pada masa itu berdasarkan jaraknya dari Uranus dan semenjak itu Oberon disebut sebagai '''{{nowrap|Uranus IV}}'''.<ref name="Lassell, surat 1851" />

== Orbit ==
Oberon mengorbit Uranus dari jarak sekitar 584,000&nbsp;km, menjadikannya yang terjauh di antara lima bulan utama Uranus.{{efn|name=five major moons}} Orbit Oberon sedikit [[kesipian orbit|sipi]] dan [[kecondongan|condong]] terhadap [[khatulistiwa]] Uranus.<ref name="orbit" /> Tempoh orbitnya adalah sekitar 13.5 hari iaitu sama dengan tempoh putarannya. Dalam kata lain, Oberon mempunyai [[orbit segerak]] serta terkunci pasang surutnya (salah satu sisi bulan selalu menghadap Uranus).<ref name="Smith Soderblom et al. 1986" /> Sebahagian daripada orbit Oberon berada di luar [[magnetosfera]] Uranus.<ref name="Ness Acuña et al. 1986" /> Akibatnya, permukaan Oberon secara langsung disambar oleh [[angin suria]].<ref name="Grundy Young et al. 2006" /> Hal ini penting kerana hemisfera belakang bulan yang mengorbit di dalam magnetosfera disambar oleh plasma magnetosfera, yang turut berputar bersama dengan planet.<ref name="Ness Acuña et al. 1986" /> Pembedilan ini mungkin mengakibatkan hemisfera belakang menjadi gelap, yang dapat diamati pada semua bulan Uranus kecuali Oberon.<ref name="Grundy Young et al. 2006" />

Disebabkan Uranus mengorbit Matahari pada sisinya dan orbit bulannya berada di satah khatulistiwa planet, bulan-bulan tersebut mengalami kitaran musim yang melampau. Kedua-dua kutub utara dan selatan Oberon berada dalam kegelapan selama 42 tahun, dan 42 tahun kemudian terus disinari oleh matahari. Matahari tersebut terbit berhampiran [[zenit]] di atas salah satu kutub pada setiap [[solstis]].<ref name="Grundy Young et al. 2006" /> Lintas terbang yang dilakukan ''[[Voyager 2]]'' terhadap Oberon adalah sekena dengan solstis musim panas hemisfera selatan pada tahun 1986, ketika hampir seluruh hemisfera utara berada dalam kegelapan. Setiap 42 tahun, ketika Uranus mengalami [[ekuinoks]] dan satah khatulistiwanya bersilang dengan Bumi, [[penghijaban]] bulan-bulan Uranus mungkin terjadi. Kejadian seperti itu berlaku selama enam minit dan berjaya dicerap pada 4 Mei 2007 ketika Oberon menghijab [[Umbriel (bulan)|Umbriel]].<ref name="Hidas Christou et al. 2008" />

== Ciri-ciri fizikal ==
=== Kandungan dan struktur dalaman ===
Oberon merupakan bulan Uranus kedua terbesar selepas [[Titania (bulan)|Titania]] dan bulan kesepuluh terbesar di dalam Sistem Suria.{{efn|1 = Sembilan bulan yang lebih besar daripada Oberon ialah [[Ganymede (bulan)|Ganymede]], [[Titan (bulan)|Titan]], [[Callisto (bulan)|Callisto]], [[Io (bulan)|Io]], [[Bulan (satelit)|Bulan]] Bumi, [[Europa (bulan)|Europa]], [[Triton (bulan)|Triton]], [[Titania (bulan)|Titania]] dan [[Rhea (bulan)|Rhea]].<ref name="NASA" />}} Ketumpatan Oberon adalah 1.63&nbsp;g/cm³<ref name="Jacobson Campbell et al. 1992" /> iaitu lebih tinggi daripada ketumpatan tipikal bulan Zuhal di mana ia menandakan bahawa Oberon mempunyai perkadaran komponen ais dan bukan ais yang seimbang.<ref name="Hussmann Sohl et al. 2006" /> Komponen bukan ais mungkin diperbuat daripada batu dan bahan [[karbon|berkarbon]] termasuklah [[sebatian organik]] yang berat.<ref name="Smith Soderblom et al. 1986" /> Kewujudan ais air disokong oleh pemerhatian [[spektroskopi|spektroskopik]] yang menunjukkan wujudnya ais air [[kehabluran|berhablur]] pada permukaan Oberon.<ref name="Grundy Young et al. 2006" /> [[Jalur serapan]] ais air adalah lebih kuat di hemisfera belakang Oberon berbanding hemisfera hadapan. Perkara ini adalah berlawanan seperti apa yang diperhatikan pada bulan Uranus yang lain dimana hemisfera hadapan mempunyai tanda ais air yang lebih kuat.<ref name="Grundy Young et al. 2006" /> Sebab hal ini berlaku masih belum diketahui tetapi ia mungkin berkaitan dengan pembentukan tanah melalui hentaman pada permukaan yang lebih kuat di hemisfera hadapan.<ref name="Grundy Young et al. 2006" /> Hentaman meteorit cenderung untuk mengeluarkan ais daripada permukaan, meninggalkan bahan bukan ais yang gelap di belakang.<ref name="Grundy Young et al. 2006" /> Bahan gelap tersebut mungkin terbentuk melalui proses sinaran [[metana]] [[klatrat hidrat|klatrat]] atau penggelapan sinaran pada sebatian organik yang lain.<ref name="Smith Soderblom et al. 1986" /><ref name="Bell McCord 1991" />

Oberon mungkin telah dibezakan menjadi [[teras planet|teras]] berbatu yang dikelilingi oleh [[mantel (geologi)|mantel]] berais.<ref name="Hussmann Sohl et al. 2006" /> Jika ini berlaku, maka jejari teras Oberon (480&nbsp;km) adalah kira-kira 63% daripada jejari bulan dan jisimnya adalah sekitar 54% daripada jisim bulan (perkadaran ini ditentukan melalui kandungan Oberon). Tekanan di dalam pusat Oberon adalah sekitar 0.5&nbsp;[[GPa]] (5&nbsp;[[kbar]]).<ref name="Hussmann Sohl et al. 2006" /> Buat masa ini, keadaan mantel berais masih belum jelas. Apabila ais yang mengandungi [[ammonia]] atau [[antibeku]] lain mencukupi, Oberon mungkin mempunyai lapisan lautan cecair di antara teras dan mantel. Ketebalan lautan ini (jika ia wujud) adalah sehingga 40 km dan suhunya adalah kira-kira 180 K<ref name="Hussmann Sohl et al. 2006" /> Namun, struktur dalaman Oberon bergantung kepada sejarah termanya yang masih belum diketahui.

=== Geologi ===
[[Fail:Oberon USGS.jpg|thumb|left|Imej warna palsu berunjuran komputer Oberon. Kawasan putih masih belum digambarkan oleh kapal angkasa. Kawah besar dengan dasar gelap (di sebelah kanan tengah) merupakan [[Hamlet (kawah)|kawah Hamlet]], kawah Othello di kiri bawah dan lembah Chasma Mommur di kiri atas.]]

Oberon adalah bulan besar kedua tergelap selepas [[Umbriel (bulan)|Umbriel]].<ref name="Karkoschka 2001, Hubble" /> Permukaannya menunjukkan [[kesan pertentangan]] yang kuat dimana kebolehpantulannya berkurang daripada 31% pada sudut fasa 0° ([[albedo|albedo geometri]]) kepada 22% pada sudut sekitar 1°. Oberon mempunyai [[albedo Bond]] kira-kira 14%.<ref name="Karkoschka 2001, Hubble" /> Permukaannya secara umum berwarna merah, kecuali deposit hentaman yang masih baru, yang biasanya berwarna sedikit biru atau neutral.<ref name="Helfenstein Hillier et al. 1990" /> Oberon sebenarnya merupakan bulan termerah di antara bulan utama Uranus. Hemisfera hadapannya lebih merah berbanding hemisfera belakang kerana ia mengandungi bahan berwarna merah tua yang lebih banyak.<ref name="Bell McCord 1991" /> Pemerahan permukaan Oberon adalah hasil daripada [[luluhawa angkasa]] yang disebabkan pembedilan permukaan oleh zarah bercas dan [[mikrometeorit]].<ref name="Bell McCord 1991" /> Walau bagaimanapun, asimetri warna Oberon lebih mungkin disebabkan oleh akresi bahan merah yang berpusar dari luar sistem Uranus dan ia berkemungkinan daripada [[bulan tak nalar]], yang akan berlaku terutamanya di hemisfera hadapan.<ref name="Buratti Mosher 1991" />

Ahli sains telah mengenal pasti dua jenis ciri-ciri permukaan pada Oberon iaitu kawah dan ''chasma'' ("ngarai"—lekukan yang panjang, dalam dan curam<ref name="USGS-Nomenclature" /> yang barangkali boleh diperikan sebagai [[lembah rengkahan]] atau [[tubir]] di Bumi).<ref name="Smith Soderblom et al. 1986" /> Oberon mempunyai kawah yang paling banyak berbanding bulan-bulan Uranus yang lain dan ketumpatan kawahnya hampir tepu apabila pembentukan kawah baru diimbangi oleh kehancuran kawah yang lama. Bilangan kawah yang banyak menunjukkan bahawa permukaan Oberon merupakan salah satu yang paling purba dalam kalangan bulan Uranus.<ref name="Plescia1987" /> Garis pusat di Oberon mencecah sehingga 206 kilometer bagi kawah terbesar di bulan tersebut,<ref name="Plescia1987" /> iaitu [[Hamlet (kawah)|kawah Hamlet]].<ref name="USGS: Uranus: Oberon: Hamlet" /> Banyak kawah besar dikelilingi oleh lecitan hentaman yang cerah (sistem sinaran) yang terdiri daripada ais.<ref name="Smith Soderblom et al. 1986" /> Kawah terbesar, Hamlet, Othello dan Macbeth mempunyai dasar yang diperbuat daripada bahan yang sangat gelap yang terenap setelah pembentukannya.<ref name="Plescia1987" /> Puncak dengan ketinggian 11&nbsp;km telah dicerap didalam beberapa imej ''Voyager'' berdekatan rantau tenggara Oberon,<ref name="Moore Schenk et al. 2004" /> yang mungkin merupakan puncak tengah di lembangan hentaman yang besar dengan garis pusat sekitar 375&nbsp;km.<ref name="Moore Schenk et al. 2004" /> Permukaan Oberon bersilang dengan suatu sistem ngarai yang kurang meluas berbanding dengan Titania.<ref name="Smith Soderblom et al. 1986" /> Sisi-sisi ngarai berkemungkinan merupakan [[tubir sesar]] yang dihasilkan oleh sesar biasa{{efn|1 = Beberapa ngarai di Oberon merupakan [[graben]].<ref name="Plescia1987" />}} sama ada ia tua atau baru.<ref name="Croft 1989" /> Ngarai yang paling menonjol di Oberon adalah Chasma Mommur.<ref name="Mommur" />

Geologi Oberon dipengaruhi oleh dua daya: pembentukan [[kawah hentaman]] dan pelapisan semula secara endogenik.<ref name="Croft 1989" /> Pembentukan kawah hentaman berlaku di sepanjang sejarah Oberon dan ia bertanggungjawab terhadap rupa Oberon pada hari ini.<ref name="Plescia1987" /> Pelapisan semula secara endogenik berlaku selepas pembentukan Oberon. Proses endogenik tersebut kebanyakanya adalah [[tektonik]] secara semula jadi dan yang membawa kepada pembentukan ngarai yang sebenarnya adalah retakan gergasi dalam kerak ais.<ref name="Croft 1989" /> Ngarai tersebut menghancurkan sebahagian permukaan yang lama.<ref name="Croft 1989" /> Peretakan kerak disebabkan oleh pengembangan Oberon sebanyak 0.5%,<ref name="Croft 1989" /> yang terjadi dalam dua fasa sepadan dengan ngarai tua dan muda.

Rupa muka tompok-tompok gelap yang sebahagian besarnya berlaku di hemisfera depan dan di dalam kawah masih belum diketahui. Beberapa ahli sains berandaian bahawa tompok-tompok tersebut berasal daripada "gunung berapi ais" (seakan-akan seperti [[mare qamari]]),<ref name="Plescia1987" /> manakala yang lain berpendapat bahawa hentaman mengeluarkan bahan gelap yang terkubur di bawah ais tulen (kerak).<ref name="Helfenstein Hillier et al. 1990" /> Berdasarkan hipotesis yang kedua, sebahagian Oberon sekurang-kurangnya perlu dibezakan, dengan kerak ais terletak di atas bahagian dalam yang tidak dibezakan.<ref name="Helfenstein Hillier et al. 1990" />

<center>
{| class="wikitable plainrowheaders" style="font-size:95%"
|+ Rupa muka permukaan Oberon yang telah dinamakan<ref name="usgs" />
! scope="col" | Rupa muka
! scope="col" | Dinamakan sempena
! scope="col" | Jenis
! scope="col" | Panjang garis pusat (km)
! scope="col" | Koordinat
|-
! scope="row" | Chasma Mommur
| [[Mommur]] (cerita rakyat Perancis)
| style="text-align: center;" | ''Chasma''
| style="text-align: center;" | 537
| {{coord|-16.3|323.5|dim:537km_globe:oberon}}
|-
! scope="row" | Antony
| [[Antonius dan Cleopatra|Mark Antony]]
| style="text-align: center;" rowspan="9" | [[Kawah hentaman|Kawah]]
| style="text-align: center;" | 47
| {{coord|-27.5|65.4|dim:47km_globe:oberon}}
|-
! scope="row" | Caesar
| [[Julius Caesar (drama)|Julius Caesar]]
| style="text-align: center;" | 76
| {{coord|-26.6|61.1|dim:76km_globe:oberon}}
|-
! scope="row" | Coriolanus
| [[Coriolanus (drama)|Coriolanus]]
| style="text-align: center;" | 120
| {{coord|-11.4|345.2|dim:120km_globe:oberon}}
|-
! scope="row" | Falstaff
| [[Falstaff]]
| style="text-align: center;" | 124
| {{coord|-22.1|19.0|dim:124km_globe:oberon}}
|-
! scope="row" | [[Hamlet (kawah)|Hamlet]]
| [[Hamlet]]
| style="text-align: center;" | 206
| {{coord|-46.1|44.4|dim:206km_globe:oberon}}
|-
! scope="row" | Lear
| [[Raja Lear]]
| style="text-align: center;" | 126
| {{coord|-5.4|31.5|dim:126km_globe:oberon}}
|-
! scope="row" | MacBeth
| [[Macbeth]]
| style="text-align: center;" | 203
| {{coord|-58.4|112.5|dim:203km_globe:oberon}}
|-
! scope="row" | Othello
| [[Othello]]
| style="text-align: center;" | 114
| {{coord|-66.0|42.9|dim:114km_globe:oberon}}
|-
! scope="row" | Romeo
| [[Romeo dan Juliet|Romeo]]
| style="text-align: center;" | 159
| {{coord|-28.7|89.4|dim:159km_globe:oberon}}
|-
! scope="row" colspan="5" | Rupa muka permukaan Oberon dinamakan berdasarkan watak dan tempat yang berkaitan dengan karya Shakespeare.<ref name="Strobell Masursky 1987" />
|}
</center>

== Asal usul dan evolusi ==
Oberon dipercayai telah terbentuk daripada [[cakera akresi]] atau subnebula iaitu suatu cakera gas atau debu yang sama ada wujud di sekitar Uranus untuk beberapa waktu selepas pembentukannya atau dicipta oleh hentaman gergasi yang mungkin menyebabkan [[Kecondongan paksi|keserongan]] besar kepada Uranus.<ref name="Mousis 2004" /> Komposisi tepat subnebula masih belum diketahui, namun ketumpatan Oberon dan bulan Uranus yang lain secara relatifnya lebih tinggi berbanding dengan [[bulan Zuhal]], menunjukkan bahawa bulan-bulan Uranus mempunyai kandungan air yang rendah.{{efn|1 = Misalnya, [[Tethys (bulan)|Tethys]], bulan Zuhal, mempunyai ketumpatan 0.97&nbsp;g/cm³, yang menunjukkan bahawa bulan tersebut mengandungi lebih daripada 90% air.<ref name="Grundy Young et al. 2006" />}}<ref name="Smith Soderblom et al. 1986" /> Kandungan [[karbon]] dan [[nitrogen]] mungkin wujud dalam bentuk [[karbon monoksida]] dan N<sub>2</sub>, bukannya metana dan [[ammonia]].<ref name="Mousis 2004" /> Bulan yang terbentuk daripada subnebula tersebut mungkin mengandungi kurang air ais (dengan CO dan N<sup>2</sup> terperangkap sebagai klatrat) dan lebih banyak bahan berbatuan yang menjelaskan mengapa bulan Uranus mempunyai ketumpatan yang tinggi.<ref name="Smith Soderblom et al. 1986" />

Akresi Oberon mungkin berlanjutan selama beberapa ribu tahun.<ref name="Mousis 2004" /> Hentaman yang mengiringi akresi itu menyebabkan pemanasan lapisan luar bulan.<ref name="Squyres Reynolds et al. 1988" /> Pada kedalaman kira-kira {{convert|60|km|mi}}, suhu maksimum boleh mencapai kira-kira {{convert|230|K|C}}.<ref name="Squyres Reynolds et al. 1988" /> Selepas akhir pembentukan, lapisan bawah permukaan menyejuk manakala lapisan dalam Oberon memanas disebabkan oleh pereputan unsur-unsur radioaktif yang hadir di dalam batu-batuannya.<ref name="Smith Soderblom et al. 1986" /> Lapisan berhampiran permukaan yang menyejuk mengucup sementara lapisan dalaman mengembang. Ini menyebabkan [[Tekanan (mekanik)|tekanan pemanjangan]] pada kerak bulan yang membawa kepada keretakan. Rangkaian ngarai yang wujud pada hari ini mungkin disebabkan oleh proses ini yang berlangsung selama sekitar 200 juta tahun,<ref name="Hillier & Squyres 1991" /> menggambarkan bahawa aktiviti endogenik yang disebabkan oleh kejadian tersebut sudah berakhir berbilion tahun lalu.<ref name="Smith Soderblom et al. 1986" />

Pemanasan akresi awal bersama-sama dengan pereputan secara berterusan unsur-unsur radioaktif itu mungkin cukup kuat untuk meleburkan ais<ref name="Hillier & Squyres 1991" /> jika wujud antibeku seperti ammonia (dalam bentuk [[hidrat|ammonia hidrat]]) atau [[garam]].<ref name="Hussmann Sohl et al. 2006" /> Peleburan yang berlanjutan mungkin telah membawa kepada pemisahan ais dari batu-batuan dan pembentukan teras berbatu yang dikelilingi oleh mantel berais. Lapisan air cecair ("lautan") yang kaya dengan ammonia terlarut mungkin terbentuk di sempadan di antara teras dan mantel.<ref name="Hussmann Sohl et al. 2006" /> [[Suhu eutektik]] campuran ini ialah {{convert|176|K|C}}.<ref name="Hussmann Sohl et al. 2006" /> Apabila suhu jatuh dibawah nilai ini, lautan mungkin boleh menjadi beku. Pembekuan air akan membawa kepada pengembangan lapisan dalam, yang mungkin menyumbang kepada pembentukan [[ngarai]] seperti graben. Namun begitu, pengetahuan semasa evolusi Oberon masih lagi terhad.<ref name="Plescia1987" />

== Penjelajahan ==
Setakat ini, satu-satunya imej dekat Oberon diambil oleh kuar ''[[Voyager 2]]'' di mana bulan Oberon melintas terbang Uranus pada Januari 1986. Jarak terdekat ''Voyager 2'' dari Oberon adalah {{convert|470,600|km|mi}}<ref name="Stone 1987" /> dan imej terbaik Oberon mempunyai peleraian ruangan 6&nbsp;km.<ref name="Plescia1987" /> Imej tersebut meliputi sekitar 40% permukaan, tetapi hanya 25% permukaan yang diimejkan dengan leraian yang membenarkan [[Peta geologi|pemetaan geologi]].<ref name="Plescia1987" /> Ketika waktu lintas terbang, hemisfera selatan Oberon sedang menghadap [[Matahari]], sehingga hemisfera utara yang gelap tidak dapat dikaji.<ref name="Smith Soderblom et al. 1986" /> Tiada kapal angkasa lain yang pernah melawat sistem Uranus, dan setakat ini belum ada misi untuk ke Uranus dirancang pada masa hadapan.

== Lampiran ==
=== Nota ===
{{Notelist
| notes =
{{efn
| name = surface area
| Luas permukaan berasal daripada jejari ''r'': <math>4\pi r^2</math>.
}}

{{efn
| name = volume
| Isi padu ''v'' diperoleh daripada jejari ''r'': <math>4\pi r^3/3</math>.
}}

{{efn
| name = surface gravity
| Graviti permukaan berasal daripada jisim ''m'', [[pemalar graviti]] ''G'' dan jejari ''r'': <math>Gm/r^2</math>.
}}

{{efn
| name = escape velocity
| Halaju lepas diperoleh daripada jisim ''m'', pemalar graviti ''G'' dan jejari ''r'': {{math|{{sqrt|2''Gm''/''r''}}}}.
}}

{{efn
| name = five major moons
| Lima bulan utama Uranus adalah [[Miranda (bulan)|Miranda]], [[Ariel (bulan)|Ariel]], [[Umbriel (bulan)|Umbriel]], [[Titania (bulan)|Titania]] dan Oberon.
}}

}}

=== Rujukan ===
{{reflist
| colwidth = 30em
| refs =
<ref name="Herschel 1787">
{{cite doi | 10.1098/rstl.1787.0016 }}
</ref>

<ref name="Shakespeare">
{{cite book
| last = Shakespeare
| first = William
| title = Mimpi Suatu Malam Pertengahan Musim Panas (''A midsummer night's dream'')
| year = 1935
| publisher = Macmillan
| page = xliv
| isbn = 0-486-44721-9
}}
</ref>

<ref name="orbit">
{{cite web
| title = Planetary Satellite Mean Orbital Parameters
| publisher = Makmal Perejangan Jet, Institut Teknologi California
| url = http://ssd.jpl.nasa.gov/?sat_elem
}}
</ref>

<ref name="Thomas 1988">
{{cite doi | 10.1016/0019-1035(88)90054-1 }}
</ref>

<ref name="Jacobson Campbell et al. 1992">
{{cite doi | 10.1086/116211 }}
</ref>

<ref name="Smith Soderblom et al. 1986">
{{cite doi | 10.1126/science.233.4759.43 }}
</ref>

<ref name="Karkoschka 2001, Hubble">
{{cite doi | 10.1006/icar.2001.6596 }}
</ref>

<ref name="Newton Teece 1995">
{{cite book
| last1 = Newton
| first1 = Bill
| last2 = Teece
| first2 = Philip
| year = 1995
| title = The guide to amateur astronomy
| publisher = Cambridge University Press
| isbn = 978-0-521-44492-7
| page = 109
| url = http://books.google.com/?id=l2TNnHkdDpkC
}}
</ref>

<ref name="Grundy Young et al. 2006">
{{cite doi | 10.1016/j.icarus.2006.04.016 }}
</ref>

<ref name="Herschel 1788">
{{cite doi | 10.1098/rstl.1788.0024 }}
</ref>

<ref name="Herschel 1798">
{{cite doi | 10.1098/rstl.1798.0005 }}
</ref>

<ref name="Struve 1848">
{{cite journal
| last = Struve
| first = O.
| bibcode = 1848MNRAS...8...43.
| title = Note on the Satellites of Uranus
| journal = Notis Bulanan Persatuan Astronomi Diraja
| volume = 8
| issue = 3
| year = 1848
| pages = 44–47
}}
</ref>

<ref name="Herschel 1834">
{{cite journal
| last = Herschel
| first = John
| authorlink = John Herschel
| year = 1834
| month = Mac
| title = On the Satellites of Uranus
| journal = Notis Bulanan Persatuan Astronomi Diraja
| volume = 3
| issue = 5
| pages = 35–36
| bibcode = 1834MNRAS...3Q..35H
| ref = harv
}}
</ref>

<ref name="Kuiper 1949">
{{cite doi | 10.1086/126146 }}
</ref>

<ref name="Lassell 1852">
{{cite journal
| last = Lassell
| first = W.
| year = 1852
| language = Jerman
| title = Beobachtungen der Uranus-Satelliten
| journal = Astronomische Nachrichten
| volume = 34
| page = 325
| bibcode = 1852AN.....34..325.
}}
</ref>

<ref name="Lassell 1851">
{{cite journal
| last = Lassell
| first = W.
| year = 1851
| title = On the interior satellites of Uranus
| journal = Notis Bulanan Persatuan Astronomi Diraja
| volume = 12
| pages = 15–17
| bibcode = 1851MNRAS..12...15L
}}
</ref>

<ref name="Lassell 1848">
{{cite journal
| last = Lassell
| first = W.
| year = 1848
| title = Observations of Satellites of Uranus
| journal = Notis Bulanan Persatuan Astronomi Diraja
| volume = 8
| issue = 3
| pages = 43–44
| bibcode = 1848MNRAS...8...43.
}}
</ref>

<ref name="Lassell 1850">
{{cite journal
| last = Lassell
| first = W.
| year = 1850
| title = Bright Satellites of Uranus
| journal = Notis Bulanan Persatuan Astronomi Diraja
| volume = 10
| issue = 6
| page = 135
| bibcode = 1850MNRAS..10..135L
}}
</ref>

<ref name="Lassell, surat 1851">
{{cite doi | 10.1086/100198 }}
</ref>

<ref name="Ness Acuña et al. 1986">
{{cite doi | 10.1126/science.233.4759.85 }}
</ref>

<ref name="Hidas Christou et al. 2008">
{{cite doi | 10.1111/j.1745-3933.2007.00418.x }}
</ref>

<ref name="NASA">
{{cite web
| url = http://ssd.jpl.nasa.gov/?sat_phys_par
| title = Planetary Satellite Physical Parameters
| publisher = Makmal Perejangan Jet NASA
| accessdate = 31 Januari 2009
}}
</ref>

<ref name="Hussmann Sohl et al. 2006">
{{cite doi | 10.1016/j.icarus.2006.06.005 }}
</ref>

<ref name="Bell McCord 1991">
{{cite conference
| last1 = Bell
| first1 = J. F., III
| last2 = McCord
| first2 = T. B.
| year = 1991
| title = A search for spectral units on the Uranian satellites using color ratio images
| conference = Persidangan Sains Planet dan Bulan, Ke-21, 12-16 Mac, 1990
| publisher = Institut Sains Planet dan Bulan
| location = Houston, Texas, Amerika Syarikat
| format = Prosiding Persidangan
| pages = 473–489
| bibcode = 1991LPSC...21..473B
}}
</ref>

<ref name="Helfenstein Hillier et al. 1990">
{{cite journal
| last1 = Helfenstein
| first1 = P.
| last2 = Hillier
| first2 = J.
| last3 = Weitz
| first3 = C.
| last4 = Veverka
| first4 = J.
| year = 1990
| month = March
| title = Oberon: Color Photometry and its Geological Implications
| publisher = Institut Sains Planet dan Bulan, Houston
| journal = Abstracts of the Lunar and Planetary Science Conference
| volume = 21
| pages = 489–490
| bibcode = 1990LPI....21..489H
}}
</ref>

<ref name="Buratti Mosher 1991">
{{cite doi | 10.1016/0019-1035(91)90064-Z}}
</ref>

<ref name="USGS-Nomenclature">
[http://planetarynames.wr.usgs.gov/jsp/append5.jsp USGS Astrogeology: Gazetteer of Planetary Nomenclature&nbsp;– Feature Types<!-- Bot generated title -->]
</ref>

<ref name="Plescia1987">
{{cite doi | 10.1029/JA092iA13p14918 }}
</ref>

<ref name="USGS: Uranus: Oberon: Hamlet">
{{cite web
| author = [[USGS]]/[[IAU]]
| date = 1 Oktober 2006
| title = Hamlet on Oberon
| publisher = USGS Astrogeology
| work = Gazetir Tatanama Planet
| url = http://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/2340
| accessdate = 28 Mac 2012
| ref = {{sfnRef|USGS: Uranus: Oberon: Hamlet}}
}}
</ref>

<ref name="Moore Schenk et al. 2004">
{{cite doi | 10.1016/j.icarus.2004.05.009 }}
</ref>

<ref name="Croft 1989">
{{cite conference
| last = Croft
| first = S. K.
| title = New geological maps of Uranian satellites Titania, Oberon, Umbriel and Miranda
| year = 1989
| publisher = Institut Sains Planet dan Bulan, Houston
| work = Prosiding Sains Planet dan Bulan
| volume = 20
| page = 205C
| bibcode = 1989LPI....20..205C
}}
</ref>

<ref name="Mommur">
{{cite web
| title = Oberon: Mommur
| publisher = USGS Astrogeology
| work = Gazetir Tatanama Planet
| url = http://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/3958?__fsk=-1887607508
| accessdate = 30 Ogos 2009
}}
</ref>

<ref name="usgs">
{{cite web
| title = Oberon Nomenclature Table Of Contents
| publisher = USGS Astrogeology
| work = Gazetir Tatanama Palanet
| url = http://planetarynames.wr.usgs.gov/SearchResults?target=OBERON
| accessdate = 30 Ogos 2013
}}
</ref>

<ref name="Strobell Masursky 1987">
{{cite journal
| last1 = Strobell
| first1 = M. E.
| last2 = Masursky
| first2 = H.
| year = 1987
| month = Mac
| title = New Features Named on the Moon and Uranian Satellites
| journal = Mujarad Persidangan Sains Planet dan Bulan
| volume = 18
| pages = 964–965
| bibcode = 1987LPI....18..964S
}}
</ref>
<ref name="Mousis 2004">
{{cite doi | 10.1051/0004-6361:20031515 }}
</ref>

<ref name="Squyres Reynolds et al. 1988">
{{cite doi | 10.1029/JB093iB08p08779 }}
</ref>

<ref name="Hillier & Squyres 1991">
{{cite doi | 10.1029/91JE01401 }}
</ref>

<ref name="Stone 1987">
{{cite doi | 10.1029/JA092iA13p14873 }}
</ref>

}}

=== Pautan luar ===
{{Kategori Commons|Oberon (moon)}}
* {{cite web|url=http://www.nineplanets.org/oberon.html|publisher=The Nine Planets|title=Oberon profile|date=22 Disember 2004|author=Arnett, Bill}}
* {{cite web|url=http://www.nineplanets.org/see.html|publisher=The Nine Planets|title=Seeing the Solar System|date=17 November 2004|author=Arnett, Bill}}
* {{cite web|url=http://www.solarviews.com/eng/oberon.htm |work = [http://www.solarviews.com/eng/index.htm Views of the Solar System]| title=Oberon |year=2001| author=Hamilton, Calvin J.}}
* {{cite web|url=http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Ura_Oberon|publisher=Laman [http://solarsystem.nasa.gov/index.cfm ''Solar System Exploration''] [[NASA]]|title=Oberon: Overview|access-date=2013-10-04|archive-date=2007-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20070801203844/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Ura_Oberon|url-status=dead}}
* [http://planetarynames.wr.usgs.gov/Page/OBERON/target Tatanama Oberon] daripada [http://planetarynames.wr.usgs.gov/ Tapak Tatanama Planet USGS]
* [http://photojournal.jpl.nasa.gov/target/Oberon Imej Oberon] di laman web NASA

{{Uranus|state=collapsed}}
{{Bulan Sistem Suria (padat)|state=collapsed}}
{{Portal bar|Astronomi|Sistem Suria}}
{{Authority control}}
[[Kategori:Oberon| ]]
[[Kategori:Bulan Uranus]]

{{rencana pilihan}}